Sector

Cyberbeveiliging in de retail.

Retail is geen eigen sector in de Cyberbeveiligingswet, maar de regels landen wel bij u: via betalingen, klantgegevens, de producten die u verkoopt en uw keten. Wat dat vraagt, van de zelfstandige winkelier met een webshop tot de keten met filialen.

Plaats op de kaart
Wetgeving 3 artikelenSector 3 artikelenTechniek 1 artikelAI 1 artikel
Kies een categorie voor meer artikelen.

Bert de Wit · 6 min lezen

Welke regels voor u gelden.

Retail staat niet als sector in de Cyberbeveiligingswet. Toch heeft elke retailer met regels te maken. Welke, hangt af van wat u verkoopt, hoe u verkoopt en hoe groot u bent.

  • Cyberbeveiligingswet, soms direct. Middelgrote en grote retailers vallen eronder als zij een online marktplaats exploiteren waarop ook andere verkopers aanbieden, of als levensmiddelenbedrijf aan groothandel of industriële productie doen. Verkoop aan consumenten alleen valt daar niet onder.
  • Cyberbeveiligingswet, via uw zakelijke klanten. Levert u ook aan zorginstellingen, overheden of bedrijven die onder de wet vallen, dan landen hun eisen bij u, via inkoop en contract.
  • PCI DSS. Neemt u betaalkaarten aan, dan verplicht het contract met uw betaaldienstverlener of acquirer u tot de beveiligingsstandaard voor betaalkaarten. Ook als uw betaaldienstverlener de kaartgegevens verwerkt, blijft een deel bij u: de kassa, de pinautomaat en de pagina die naar de betaling leidt.
  • AVG. Klantaccounts, spaarprogramma’s, bezorgadressen en camerabeelden zijn persoonsgegevens. Een datalek meldt u binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
  • Cyber Resilience Act. Verkoopt u producten met digitale elementen, zoals slimme apparaten of speelgoed met een app, dan bent u distributeur en controleert u vanaf 11 december 2027 de CE-markering en de informatie van de fabrikant. Verkoopt u ze onder uw eigen merk, dan bent u zelf fabrikant.

U toetst zelf of de Cbw voor u geldt; de overheid wijst organisaties niet aan. Lees ook wat de Cyberbeveiligingswet vraagt en, als u onder eigen merk verkoopt, de Cyber Resilience Act voor fabrikanten.

Wat retail anders maakt.

  • Geld en gegevens dicht bij elkaar. Betaalgegevens, klantaccounts, spaarpunten en cadeaukaarten zijn direct te gelde te maken. Daarom mikken criminelen op webskimming, overname van klantaccounts en fraude met tegoeden.
  • Veel vestigingen, weinig IT ter plaatse. Kassa’s, winkelnetwerken, wifi, camera’s en elektronische schaplabels staan verspreid over filialen of franchisenemers, zonder IT’er op de winkelvloer.
  • Pieken die niet mogen haperen. Rond Black Friday, de feestdagen en de uitverkoop kost uitval het meest, en zijn er de minste handen vrij om een incident af te handelen.
  • Een lange, gekoppelde keten. Betaaldienstverlener, webshopplatform, marktplaatsen, logistiek en uitbesteed IT-beheer zijn allemaal met uw systemen verbonden. Een storing of inbraak bij een van hen merkt u in de winkel.
  • Veel wisselende medewerkers. Seizoenskrachten en verloop maken bewustwording en toegangsbeheer lastiger. Een account dat na vertrek openblijft, is een ingang.

Waar een retailer kwetsbaar is.

Een retailer heeft drie soorten ingangen: de winkel, de online kanalen en de keten. Ze komen samen in dezelfde kern van klant- en betaalgegevens, voorraad en ERP.

  • Winkel
    • Kassa en pinautomaatMalware en skimmers
    • Winkelnetwerk en wifiVan filiaal naar hoofdkantoor
    • Camera’s en schaplabelsStandaardwachtwoorden
  • Online
    • Webshop en betaalpaginaWebskimming
    • Klantaccounts en spaarprogrammaAccountovername
    • Koppelingen met marktplaatsenGelekte API-sleutels
  • Keten
    • Betaaldienstverlener en platformStoring of lek bij de leverancier
    • Logistiek en fulfilmentRansomware in de bevoorrading
    • Uitbesteed IT-beheer en servicedeskSocial engineering
Kern
Klant- en betaalgegevens, voorraad en ERPWat alle kanalen delen. Wie via één ingang binnenkomt, kan winkel, webshop en bevoorrading tegelijk raken.
Drie kanalen, één gedeelde kern: waar aanvallers bij een retailer binnenkomen.

Daarom tellen segmentatie en toegangsbeheer zo zwaar. Een besmette kassa hoort niet bij de rest van het netwerk te kunnen, en een leverancier ziet alleen wat hij nodig heeft. Lees meer over netwerkbeveiliging en segmentatie (opent in nieuw venster).

Eén set maatregelen, meerdere kaders.

De regels overlappen. Wie de maatregelen één keer goed inricht, voldoet aan meerdere kaders tegelijk.

OnderwerpWat u regeltKader
BetalingenKaartgegevens zo veel mogelijk buiten uw eigen systemen, en grip op de scripts op uw betaalpagina.PCI DSS
KlantgegevensNiet meer bewaren dan nodig, toegang beperken, datalekken melden.AVG
LeveranciersBeveiligingseisen in contracten, en toegang op afstand die beperkt en gelogd is.PCI DSS, Cbw
ProductenCE-markering en informatie controleren vóór verkoop; bij eigen merk de plichten van de fabrikant.CRA
BasisRisicoanalyse, toegangsbeheer, back-up en herstel, bewustwording.ISO 27001, Cbw-zorgplicht

Van zelfstandige winkelier tot keten.

Wat redelijk is, hangt af van uw omvang. De richting is voor iedereen dezelfde.

  • Zelfstandige winkelier of webwinkel. Laat een betaaldienstverlener de kaartgegevens afhandelen, zet tweestapsverificatie aan op webshop, e-mail en boekhouding, houd software bij en bewaar een back-up los van uw systemen. Daarmee dicht u de ingangen die aanvallers het vaakst gebruiken.
  • Middelgrote retailer. Daar komen bij: een overzicht van systemen, gegevens en leveranciers, scheiding tussen kassanetwerk, gastenwifi en kantoor, accounts die bij vertrek direct worden afgesloten, en een incidentresponsplan.
  • Keten met filialen of franchisenemers. Daar komen bij: monitoring van kassa’s, webshop en netwerk, eisen aan franchisenemers en leveranciers, toezicht op de scripts op uw betaalpagina, een toets op de Cbw en een securityrol met mandaat bij het bestuur.

Waar u begint.

  1. Quickscan. Valt u onder de Cbw, via een marktplaats, groothandel of uw zakelijke klanten? Welke zelfbeoordeling voor PCI DSS hoort bij uw manier van betalen? En bent u onder de CRA distributeur of fabrikant?
  2. De betaalstroom in kaart. Waar komen kaartgegevens langs: kassa, pinautomaat, webshop, telefonische bestellingen? Hoe minder systemen ze raken, hoe kleiner het deel van PCI DSS dat voor u geldt.
  3. Leveranciers en koppelingen. Een overzicht van wie toegang heeft tot uw systemen of gegevens, met afspraken over beveiliging, toegang op afstand en melden.
  4. Herstel en meldproces vóór de piek. Back-ups die ransomware overleven, een draaiboek voor uitval van kassa of webshop, een meldroute naar de Autoriteit Persoonsgegevens, uw betaaldienstverlener en zo nodig het NCSC, en een oefening vóór het drukke seizoen.

Vragen die we vaak horen.

Valt mijn winkel of webshop onder de Cyberbeveiligingswet?

Meestal niet direct, want retail is geen sector in de wet. Dat verandert als u middelgroot of groot bent en een online marktplaats exploiteert, of als levensmiddelenbedrijf ook aan groothandel of industriële productie doet. U toetst dat zelf; de wegwijzer op Cyberwetten (opent in nieuw venster) geeft een eerste indicatie.

Is onze webshop een online marktplaats?

Alleen als ook andere verkopers via uw platform aan consumenten verkopen. Een webshop met alleen uw eigen assortiment is geen online marktplaats in de zin van de wet.

Onze betaaldienstverlener regelt de betalingen. Moeten wij dan nog iets met PCI DSS?

Ja, al is het minder. Meestal vult u jaarlijks een zelfbeoordeling in. Ook als de betaalpagina van uw betaaldienstverlener komt, bent u verantwoordelijk voor de pagina die ernaar leidt of hem insluit: een aanvaller die daar een script plaatst, kan kaartgegevens afvangen.

Wij verkopen slimme producten van andere merken. Wat vraagt de Cyber Resilience Act van ons?

Als distributeur controleert u vanaf 11 december 2027 vóór verkoop of het product de CE-markering draagt en of fabrikant en importeur de vereiste informatie hebben meegeleverd. Weet u dat een product niet voldoet, dan verkoopt u het niet en informeert u de fabrikant. Verkoopt u het onder uw eigen merk, dan bent u zelf fabrikant.

Wat doen we bij een datalek in de webshop?

Beperk de schade en stel vast welke gegevens zijn geraakt. Meld het lek binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens, tenzij het waarschijnlijk geen risico oplevert voor de betrokkenen, en informeer uw klanten als het risico hoog is. Gaat het om betaalkaartgegevens, informeer dan direct uw betaaldienstverlener of acquirer.

Wat betekent dit voor uw organisatie?

CISO as a Service: koers, beleid en verantwoording aan het bestuur. We bespreken in een half uur waar u staat en wat een logische eerste stap is.

Meer uit de kennisbank.