AI
De AI Act voor wie AI gebruikt of levert.
De Europese AI-verordening geldt stapsgewijs. Verboden praktijken, AI-geletterdheid en transparantieplichten gelden al; de eisen voor AI met een hoog risico volgen vanaf 2 december 2027. Ook als u alleen AI van anderen gebruikt.
Welke rol heeft u?
De meeste organisaties zijn gebruiksverantwoordelijke: ze zetten AI van een leverancier in. Wie AI onder eigen naam aanbiedt, draagt meer.
- Aanbieder. U ontwikkelt AI of laat die ontwikkelen, en brengt die onder eigen naam op de markt. U draagt de zwaarste set eisen: risicobeheer, documentatie, conformiteit en markttoezicht.
- Gebruiksverantwoordelijke. U zet AI in uw organisatie in. U gebruikt AI volgens de instructies, organiseert menselijk toezicht, bewaart logs en informeert medewerkers en betrokkenen.
- Importeur of distributeur. U brengt AI van anderen in de handel, en controleert dat de aanbieder heeft voldaan en dat CE-markering en documentatie aanwezig zijn.
Het risico bepaalt de eisen.
De AI Act regelt niet de techniek, maar de toepassing. Hetzelfde model kan onschuldig of hoog risico zijn, afhankelijk van waarvoor u het inzet.
- VerbodenSocial scoring, manipulatie en emotieherkenning op de werkvloer.Mag niet op de markt of in gebruik. Geldt sinds 2 februari 2025.
- Hoog risicoAI voor werving en selectie, kredietbeoordeling, onderwijs of kritieke infrastructuur.Strenge eisen aan het systeem en aan het gebruik. Vanaf 2 december 2027; AI in gereguleerde producten vanaf 2 augustus 2028.
- TransparantieChatbots, deepfakes en door AI gegenereerde content.Mensen moeten weten dat ze met AI te maken hebben. Geldt sinds 2 augustus 2026.
- Minimaal risicoHet overgrote deel van de toepassingen, zoals spamfilters.Geen specifieke verplichtingen, wel AI-geletterdheid van uw medewerkers.
Wat vandaag al geldt.
- AI-geletterdheid. Maatregelen die de AI-kennis van uw medewerkers ondersteunen, passend bij hun rol en de AI die zij gebruiken.
- Verboden praktijken. Geen AI-systemen die onder de verboden toepassingen vallen, in eigen gebruik of bij uw leveranciers.
- Transparantie. Chatbots maken zich kenbaar als AI; deepfakes en door AI gegenereerde content worden als zodanig gemarkeerd.
- AI-modellen. Aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden hebben sinds 2 augustus 2025 eigen documentatie- en transparantieplichten.
- Boetes. Tot € 35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden praktijken, tot € 15 miljoen of 3% voor andere overtredingen.
AI Act en security.
De AI Act vraagt robuustheid en cybersecurity van AI met een hoog risico. In de praktijk betekent dat: weten welke data een model leest, wat het mag doen, en hoe u prompt injection (opent in nieuw venster) en misbruik van AI-agents (opent in nieuw venster) voorkomt.
Een AI-systeem is ook een ICT-systeem: onder de Cbw valt het onder uw zorgplicht, en AI in een product met digitale elementen valt ook onder de CRA. Lees meer over onze expertise op het gebied van AI.
Waar u begint.
- AI-inventarisatie. Een overzicht van AI-systemen, ook de AI in software van leveranciers, met rol en risicoklasse per systeem.
- Classificatie. Een onderbouwde indeling per systeem, zodat u weet welke eisen gelden en welke niet.
- AI-governance. Beleid, rollen en een beoordelingsproces voor nieuwe AI, aansluitend op uw ISMS en privacyorganisatie.
- AI-geletterdheid. Een opleidingsaanpak per rol, van bestuur tot gebruiker, die u kunt aantonen.
- Hoog-risicotraject. Risicobeheer, datagovernance, logging, menselijk toezicht en cybersecurity ingericht, met documentatie voor toezicht, klaar voor december 2027.
Vragen die we vaak horen.
Wij gebruiken alleen AI van anderen. Geldt de AI Act dan ook voor ons?
Ja. Als gebruiksverantwoordelijke heeft u eigen plichten: AI-geletterdheid, geen verboden toepassingen, transparantie richting mensen en, bij AI met een hoog risico, menselijk toezicht en het bewaren van logs.
Is de deadline voor AI met een hoog risico uitgesteld?
Ja. De Digital Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744) verschoof de eisen voor AI-systemen uit bijlage III naar 2 december 2027 en voor AI in gereguleerde producten naar 2 augustus 2028. De verboden, de transparantieplichten en AI-geletterdheid gelden al.
Wie houdt in Nederland toezicht?
De Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur krijgen een coördinerende rol, naast bestaande toezichthouders in hun eigen domein. De Nederlandse uitvoeringswet is in voorbereiding.
Wat betekent dit voor uw organisatie?
CISO as a Service: koers, beleid en verantwoording aan het bestuur. We bespreken in een half uur waar u staat en wat een logische eerste stap is.
Meer uit de kennisbank.
Cyber Resilience Act voor fabrikanten
Elk product met digitale elementen dat u op de EU-markt brengt, moet vanaf 11 december 2027 voldoen aan essentiële cybersecurity-eisen. De meldplicht geldt al sinds 11 september 2026.
Lees het artikelBIO2 voor de overheid
Sinds 15 augustus 2026 is de BIO2 via de Cyberbeveiligingswet wettelijk verplicht voor overheidsorganisaties die onder de wet vallen. Wat er verandert, en hoe u haar risicogericht en aantoonbaar inricht.
Lees het artikelDe Cyberbeveiligingswet raakt u direct of via uw klanten
Sinds 15 augustus 2026 geldt de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse invulling van NIS2. Ook als u er zelf niet onder valt, krijgt u er vaak mee te maken: via uw klanten. Wat de wet vraagt, en hoe u het aantoont.
Lees het artikel